{"id":1436,"date":"2024-07-02T12:34:41","date_gmt":"2024-07-02T10:34:41","guid":{"rendered":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/?p=1436"},"modified":"2024-09-08T21:33:25","modified_gmt":"2024-09-08T19:33:25","slug":"goitrogeny-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/?p=1436","title":{"rendered":"Goitrogeny"},"content":{"rendered":"\n

<\/font><\/p>\n\n\n\n

\n
\n

Goitrogen<\/font>y<\/font><\/h2>\n\n\n\n

Goitrogeny to wyst\u0119puj\u0105ce naturalnie w \u017cywno\u015bci zwi\u0105zki antyod\u017cywcze, zwane r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zkami wolotw\u00f3rczymi. <\/p>\n\n\n\n

Jakie rodzaje goitrogen\u00f3w wyst\u0119puj\u0105 w \u017cywno\u015bci?<\/h3>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. Tioglikozydy (glukozynolany) <\/strong>to zwi\u0105zki charakteryzuj\u0105ce si\u0119 najsilniejszym dzia\u0142aniem wolotw\u00f3rczym. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Liczba zidentyfikowanych glukozynolan\u00f3w wynosi ok. 200. Wyst\u0119puj\u0105 w ro\u015blinach krzy\u017cowych, w r\u00f3\u017cnej ilo\u015bci i w r\u00f3\u017cnych formach chemicznych. Sk\u0142ad jako\u015bciowy i ilo\u015bciowy glukozynolan\u00f3w zale\u017cy od gatunku ro\u015bliny, organu oraz fazy rozwojowej. Najwi\u0119ksz\u0105 zawarto\u015b\u0107 stwierdza si\u0119 w nasionach i m\u0142odych siewkach, ni\u017csz\u0105 w kwiatostanach, korzeniach i li\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n

    Spo\u015br\u00f3d ro\u015blin zawieraj\u0105cych glukozynolany najwi\u0119ksze znaczenie w \u017cywieniu maj\u0105: <\/strong>kapusta bia\u0142a, czerwona, w\u0142oska, peki\u0144ska, brukselka, rzepak, kalafior, broku\u0142, rzodkiewka, kalarepa, jarmu\u017c, rze\u017cucha, rukola, gorczyca, chrzan.<\/p>\n\n\n\n

    Nazwa zwyczajowa<\/td>Zawarto\u015b\u0107 glukozynolan\u00f3w
    [mg\/100g \u015bwie\u017cej masy}<\/td><\/tr>
    Broku\u0142<\/td>328<\/td><\/tr>
    Kapusta peki\u0144ska<\/td>193<\/td><\/tr>
    Kapusta bia\u0142a<\/td>148<\/td><\/tr>
    Jarmu\u017c<\/td>143<\/td><\/tr>
    Brukselka<\/td>142<\/td><\/tr>
    Kalafior<\/td>71<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

    2. Glikozydy cyjanogenne <\/strong>to grupa toksycznych zwi\u0105zk\u00f3w, wyst\u0119puj\u0105ca m.in. w manioku, lnie, sorgo, niekt\u00f3rych rodzajach fasoli, np. lima, p\u0119dach bambusa, kie\u0142kach fasoli mung oraz nasionach owoc\u00f3w pestkowych (gruszki, jab\u0142ka, migda\u0142y, morele, brzoskwinie). Ich wolotw\u00f3rcze dzia\u0142anie wynika z powstawania jon\u00f3w tiocyjanianowych (SCN\u00af) w czasie detoksykacji cyjank\u00f3w w organizmie. <\/p>\n\n\n\n

    3. Polifenole<\/strong> powszechnie kojarz\u0105 nam si\u0119 z korzystnym dzia\u0142aniem: <\/p>\n\n\n\n

      \n
    • op\u00f3\u017aniaj\u0105 procesy starzenia,<\/li>\n\n\n\n
    • maj\u0105 dzia\u0142anie przeciwnowotworowe,<\/li>\n\n\n\n
    • redukuj\u0105 negatywne skutki wywo\u0142ane stresem,<\/li>\n\n\n\n
    • neutralizuj\u0105 i usuwaj\u0105 z kom\u00f3rek jony \u017celaza i miedzi, kt\u00f3re s\u0105 katalizatorami proces\u00f3w utleniania,<\/li>\n\n\n\n
    • uszczelniaj\u0105 \u015bciany naczy\u0144 w\u0142osowatych,<\/li>\n\n\n\n
    • obni\u017caj\u0105 poziom cholesterolu we krwi,<\/li>\n\n\n\n
    • wykazuj\u0105 dzia\u0142anie przeciwzapalne, itd.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      Polifenole, poprzez wi\u0105zanie si\u0119 z jodem, zaburzaj\u0105 syntez\u0119 hormon\u00f3w tarczycy, utrudniaj\u0105c wbudowanie tego sk\u0142adnika mineralnego w cz\u0105steczki tyroksyny T4 i tr\u00f3jjodotyroniny T3. Z tego wzgl\u0119du uwa\u017cane s\u0105 za zwi\u0105zki wolotw\u00f3rcze. <\/p>\n\n\n\n

      Wyst\u0119puj\u0105 w owocach jagodowych, winogronach, jab\u0142kach, niekt\u00f3rych warzywach (np. w czerwonej kapu\u015bcie, kalafiorze, brokule) oraz orzeszkach ziemnych (zw\u0142aszcza w zabarwionej na czerwono os\u0142once).<\/p>\n\n\n\n

      Hemaglutyniny (lektyny) <\/strong>to glikoproteiny wykazuj\u0105ce powinowactwo do b\u0142on kom\u00f3rkowych w wyniku czego przyczyniaj\u0105 si\u0119 do obni\u017cenia absorpcji jelitowej jodu. Ponadto zwi\u0105zki te zaburzaj\u0105 resorpcje tyroksyny wydzielanej z \u017c\u00f3\u0142ci\u0105 do \u015bwiat\u0142a jelita. Do g\u0142\u00f3wnych \u017ar\u00f3de\u0142 lektyn zalicza si\u0119 soj\u0119 oraz fasol\u0119<\/p>\n\n\n\n\n\n

      Jaki wp\u0142yw na organizm maj\u0105 zwi\u0105zki wolotw\u00f3rcze?<\/h3>\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      Zwi\u0105zki te ograniczaj\u0105 przyswajanie jodu z \u017cywno\u015bci, zaburzaj\u0105 jego wch\u0142anianie przez tarczyc\u0119. Ich niekorzystne dzia\u0142anie wynika ze zdolno\u015bci wi\u0105zania jodu, co uniemo\u017cliwia prawid\u0142owe wbudowywanie tego pierwiastka w cz\u0105steczki tyroksyny (T4) oraz jej p\u00f3\u017aniejsz\u0105 konwersj\u0119 w tr\u00f3jjodotyronin\u0119 (T3). Zmniejszony poziom T3 oraz T4 w ustroju bezpo\u015brednio przyczynia si\u0119 do wzrostu poziomu TSH. W konsekwencji dochodzi do rozwoju niedoczynno\u015bci tarczycy oraz przerostu jej masy, czyli powstawania tzw. wola. Nale\u017cy jednak zaznaczy\u0107, \u017ce\u00a0wolotw\u00f3rcze dzia\u0142anie goitrogen\u00f3w jest tym silniejsze, im mniejsza jest poda\u017c jodu w diecie.<\/strong><\/p>\n\n\n\n\n\n

      Czy nale\u017cy zrezygnowa\u0107 ze spo\u017cywania produkt\u00f3w zawieraj\u0105cych goitrogeny?<\/h3>\n\n\n\n\n\n\n\n

      Najwi\u0119ksze st\u0119\u017cenie zwi\u0105zk\u00f3w wolotw\u00f3rczych wyst\u0119puje w \u015bwie\u017cych warzywach. St\u0119\u017cenie to zmniejsza si\u0119 wraz z czasem przechowywania produktu. <\/p>\n\n\n\n

      Nie tylko czas przechowywania wp\u0142ywa na zawarto\u015b\u0107 glukozynolan\u00f3w. Do znacznych ubytk\u00f3w dochodzi podczas proces\u00f3w technologicznych takich, jak: rozdrabnianie, moczenie, blanszowanie, gotowanie. Ubytki wahaj\u0105 si\u0119 w granicach 18,1\u201359,2%.<\/p>\n\n\n\n

      Glukozynolany s\u0105 dobrze rozpuszczalne w wodzie, st\u0105d te\u017c ubytki podczas gotowania s\u0105 w wi\u0119kszym stopniu uzale\u017cnione od ilo\u015bci wody wykorzystanej do gotowania ni\u017c od czasu jego trwania. <\/p>\n\n\n\n

      Zmiany zawarto\u015bci glukozynolan\u00f3w nast\u0119puj\u0105 tak\u017ce w trakcie kiszenia. Proces ten mo\u017ce prowadzi\u0107 do ca\u0142kowitego rozk\u0142adu zwi\u0105zk\u00f3w wolotw\u00f3rczych, poprzez powstawanie specyficznej mikroflory wywo\u0142uj\u0105cej zmiany w sk\u0142adzie glukozynolan\u00f3w oraz ich pochodnych. <\/p>\n\n\n\n

      W zwi\u0105zku ze znacznym ubytkiem glukozynolan\u00f3w podczas obr\u00f3bki termicznej osoby z niedoczynno\u015bci\u0105 tarczycy, u kt\u00f3rych spo\u017cycie jodu i selenu pokrywa dzienne zapotrzebowanie, mog\u0105 umiarkowanie spo\u017cywa\u0107 produkty je zawieraj\u0105ce. <\/p>\n\n\n\n\n\n

      <\/p>\n\n\n\n

      <\/div>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
      \n
      \"\"<\/figure>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n
      <\/div><\/div>\n\n\n\n
      <\/div><\/div>\n\n\n\n
      <\/div><\/div>\n<\/div><\/div><\/div>\n\n\n\n\n\n

      <\/h2>\n\n\n\n

      <\/h2>\n\n\n\n

      <\/h2>\n\n\n\n

      <\/h2>\n\n\n\n

      <\/h2>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"zakra_page_container_layout":"customizer","zakra_page_sidebar_layout":"customizer","zakra_remove_content_margin":false,"zakra_sidebar":"customizer","zakra_transparent_header":"customizer","zakra_logo":0,"zakra_main_header_style":"default","zakra_menu_item_color":"","zakra_menu_item_hover_color":"","zakra_menu_item_active_color":"","zakra_menu_active_style":"style-3","zakra_page_header":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1617,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1436\/revisions\/1617"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wkuchnidietetyka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}